George Charlesworth

oktober 2011

In Woking, een dorpje 20 km ten zuidwesten van Londen, is deze zomer George Charlesworth overleden. Wij maken u daar graag attent op, want niemand anders zal het doen. George Charlesworth stierf een natuurlijke dood op de gezegende leeftijd van 94 jaar. Bijna niemand kent hem. U ook niet, daar zijn wij nogal zeker van. Toch gaat er geen dag voorbij of we worden met zijn werk geconfronteerd. Bij de uitvaartdienst, voor een bijna leeg crematorium in Woking, vergeleek een goede vriend van Charlesworth zijn overleden makker met Christopher Wren (1632-1723), de grootste architect die Engeland ooit gekend heeft. Om u een idee te geven: Wren ontwierp alleen al in Londen 51 kerken, waaronder Saint Paul’s Cathedral. Enkele markante gebouwen van zijn hand bepalen ook het uitzicht van de historische steden Oxford en Cambridge.

Waar had de totaal onbekende George Charlesworth het verdiend om vergeleken te worden met de meest illustere van alle Britse architecten? Zijn speechende vriend gaf, zij het cryptisch, zelf het antwoord. “Beste mensen, als je op zoek bent naar de verwezenlijkingen van George Charlesworth, kijk dan gewoon om je heen”. Exact dezelfde tekst staat te lezen op de tombe van Christopher Wren, die begraven ligt in de kathedraal die hij zelf ontwierp: Saint Paul’s Cathedral.

George Charlesworth is de uitvinder van het zebrapad. Zijn speechende kameraad had niet overdreven: als je om je heen kijkt, waar ter wereld je ook bent, zie je het werk van Charlesworth. Wat dat betreft, is Charlesworth wereldwijd zelfs een miljoen keer prominenter aanwezig dan Wren.

Natuurlijk zijn er historici die de uitvinding van het zebrapad toeschrijven aan de Romeinen. Larie en apekool. Wel is waar dat een slimmerik in Pompeji ooit een paar platte stenen over een straatje heeft gelegd teneinde zijn voeten droog te houden als hij de lagergelegen weg overstak. Maar daarmee heb je nog geen zebrapad. Die eer komt George Charlesworth, ingenieur in de fysica, toe.

Van mensen doden tot levens redden: het was maar een kleine stap voor Charlesworth. In 1943 hielp hij mee bommen ontwerpen waarmee delen van Duitsland platgelegd werden. Maar zes jaar later werkte hij voor het ministerie van Verkeer. In 1949 bedacht hij een plan om voetgangers veilig te laten oversteken: dwars over straat witte balken schilderen! Na een testperiode van twee jaar werden in oktober 1951 -precies zestig jaar geleden!- de eerste ‘zebrapaden’ officieel in gebruik genomen. Er werden meteen ook verkeersreglementen aan gekoppeld.

Een exact aantal kan je er natuurlijk nooit op plakken, maar zeker is dat in de geschiedenis van de mensheid nooit iemand zoveel levens heeft gered als George Charleswoth. Hij verdiende elk jaar opnieuw de Nobelprijs voor de Vrede, maar helaas: een onderscheiding die er echt toe deed heeft hij nooit gekregen. George Charlesworth is in de grootste anonimiteit gestorven. Alleen The Times was hem niet helemaal vergeten en had een povere vijf lijntjes over om melding te maken van zijn overlijden.

Een schande, want de verdienste van Charlesworth voor de samenleving is immens. Dat besef je niet eens ten volle als je veilig over een zebrapad wandelt; dat besef je pas echt als je een zebrapad zoekt en er geen vindt. Het overkwam me ooit in Bangkok waar ik, in een poging om een weg met veertien baanvakken over te steken, bijna de helft van mijn twintigdaagse vakantie aan de straatkant heb doorgebracht, mezelf een hersenschudding bezorgend tijdens het links en rechts kijken naar voorbijflitsende auto’s. Op zo’n moment dringt pas tot je door wat een paar witte strepen op een zwarte weg betekenen. Het is toen dat ik voor het eerst de uitvinder van het zebrapad heb geprezen.

Een vis heeft pas weet van water als hij aan een boom hangt.