Vervlakking, ze mogen er eens werk van maken

mei 2010

Ik kijk bijna niet meer naar tv. Dat komt omdat ik het niet meer snap. Iedereen heeft de mond vol over vervlakking en verschraling, en over het gebrek aan diepgang. Iedereen stoort zich aan het groeiende aantal programma's waarbij je je verstand op nul moet zetten.

Ik begrijp niet waar die mensen het over hebben. Ik heb ze in elk geval nog niet gevonden, die programma's. Naar wat ik ook kijk, ik moet een beroep doen op al mijn geestelijke vermogens om de draad niet reeds na vijf minuten kwijt te zijn.

Het nieuws was het eerste programma waarvoor ik moest afhaken. De oorlogen werden voor mij te moeilijk om te volgen. Vroeger was dat anders. De militairen met de bommenwerpers en de machinegeweren waren doorgaans de slechteriken, de arme drommels die stenen teruggooiden naar de kanonnen de goedzakken. Het was een strijd die ik begreep: rijk tegen arm, macht tegen onmacht. Ik wist meteen ook waarom er gevochten werd. Maar sinds iederéén aan modern oorlogstuig kan geraken en alle partijen met gelijke wapens strijden, weet ik het niet meer. Nieuwslezers helpen ook al niet om het te verduidelijken, integendeel. Het wordt hoog tijd dat zij eens wat subjectiever worden. Wie heeft er nood aan een objectieve berichtgeving als niemand nog weet waarover het gaat? Ik hoef niet te weten dat soennitische moslims met sjiitische moslims vechten. Ik moet weten wie de goeien zijn en wie de slechten. Als een mens niet weet voor wie hij moet supporteren, verliest hij de voeling met het onderwerp.

Het tweede programma dat eraan moest geloven, was 'Thuis'. God weet dat ik er fan van was. De strapatsen van Frank Bomans: daar bleef je voor thuis. Maar dat eindeloos geëmmer gaat maar door en om de halve week komt er een nieuw personage bij. Boven mijn tv hangt een bord waarop ik de stambomen van de families Bomans, De Grote, Bastiaens, Fawzi-Moreels, Pelckmans en Verbeeck heb uitgetekend. Met pijlen om aan te duiden wie het met wie gedaan heeft. Het is anders niet meer bij te houden.

Zappen naar een Nederlandse post heeft geen enkele zin. Je komt automatisch uit bij Matthijs Van Nieuwkerk. Hij praat sneller dan ik kan luisteren. Na een halve minuut tuiten mijn oren.

Een paar jaar geleden hebben de heren van de televisie mij ook het voetbal nog afgenomen. Van de ene dag op de andere stonden er geen verdedigers, middenvelders en aanvallers meer op het veld, maar box-to-boxspelers, wingers, schaduwspitsen en pinchhitters. Tot zo ver het voetbal. Met de moed der wanhoop verlegde ik mijn interesse naar het wielrennen. Er is een finishlijn en wie daar eerst over rijdt, is de winnaar. "Dat kunnen ze niet moeilijker maken dan het is," dacht ik in al mijn naïviteit. Wist ik veel dat de meeste koersen in rechtbanken worden beslist.

Wat doet een mens als hij het nieuws, de sport en zelfs een soap niet meer kan volgen en toch tv wil kijken? Juist! Hij kijkt naar kookprogramma's. Naar Piet Huysentruyt, bijvoorbeeld. Maar toen ik op het einde van de uitzending moest passen op de vraag wat ik geleerd had, besefte ik dat ook zijn lessen te hoog gegrepen waren. Dan maar overgeschakeld naar Nigella Lawson op zondag. Maar daar begrijp ik zo mogelijk nog minder van. Als je haar hoort hijgen en kreunen, denk je dat een chocolademousse maken een bijzonder aangenaam tijdverdrijf is. Maar dat is het dus allesbehalve.

Betekenissen van zinnen als "ik snij de wortels schuin omdat dat zo lekker ouderwets is", "de saus is witheet van tevredenheid, niet van woede" en "ik schroei het vlees dicht in plaats van het te versmoren, want dat is gezelliger" ontgaan mij volledig. Al sla je me dood: ik zou niet weten waar ze het over heeft.

Van heel die tv snap ik geen bal meer. Vervlakking en verschraling van de tv-programma's? Ze mogen er eens werk van maken.