Open Doek fuseert met Cinema Novo uit Brugge

november 2011

TURNHOUT, BRUGGE - De twee wereldfilmfestivals die Vlaanderen tot voor kort rijk was -het Turnhoutse Open Doek en het Brugse Cinema Novo- fuseren tot één dubbelfestival. Open Doek neemt daarbij duidelijk het voortouw en levert met Marc Boonen alvast de nieuwe artistiek leider. “In 2013 organiseren we in Turnhout en Brugge op hetzelfde moment identiek hetzelfde festival”, zegt Boonen. “We worden samen het Torhout-Werchter van de wereldcinema in Vlaanderen.”

Reeds tijdens haar openingsspeech van het Open Doekfestival in april dit jaar liet cultuurminister Joke Schauvliege een ballonnetje op door te laten doorschemeren dat er een belangrijke verandering op til was in de sector van de wereldcinema. Die verandering is dus deze fusie geworden tussen Open Doek en Cinema Novo. “De samenwerking stond ook in de beleidsnota van de minister vermeld”, zegt Marc Boonen. “We wilden echter vermijden dat die fusie ons werd opgelegd. Door de minister voor te zijn, hebben we de fusie van onderuit op onze manier kunnen realiseren. Die versnippering kostte inderdaad aan de gemeenschap te veel geld. Zowel in Brugge als in Turnhout moesten er dezelfde investeringen gebeuren. Nu komt er bijvoorbeeld maar één zakelijk leider (Bart Gaublomme van Open Doek, nvdr) en één artistiek leider in plaats van twee. Het geld dat we uitsparen, kunnen we aan andere zaken besteden. Maar ook deze samenwerking, zo vinden we, moet gehonoreerd worden met meer middelen van de overheid.

Het gaat dus niet om een overname maar wel degelijk om een fusie: jullie gaan in elkaar op.

Dat klopt. Cinema Novo bestaat in 2013 jaar dertig jaar en wij worden volgend jaar twintig jaar. In het begin was Brugge het meest ervaren festival, dat zeer goed werkte. Open Doek is langzaam gegroeid en is op een bepaald moment Cinema Novo voorbijgestoken. Voor die groei van Open Doek zijn drie redenen. Erg belangrijk was de grote steun van het Antwerpse provinciebestuur; daarnaast was het een opsteker dat we in een cultuurmonument als de Warande terechtkonden en ten slotte was er nog de komst van de filmketen Utopolis naar Turnhout. Die voordelen hadden ze in Brugge niet.

Niet te bescheiden zijn, Marc: die voordelen hebben jullie zelf wel afgedwongen

Ach, ik wil dat niet op mijn conto schrijven. Ik relativeer mijn inbreng sterk. Om mijn verhaal af te maken: we ontmoetten de mensen van Cinema Novo regelmatig op filmfestivals. In feite waren we concurrenten van mekaar. Maar ik heb altijd gezegd dat niemand vanuit Turnhout naar de zee rijdt om een film te gaan zien, wel om de zee te zien. Er werd al een paar jaar  lachend gezegd dat we zouden moeten samenwerken. Drie jaar geleden kwam Cinema Novo in financiële problemen. Hierdoor kwam die vraag voor een samenwerking in een geweldige stroomversnelling. Omdat we eind september een dossier moesten indienen voor Vlaamse subsidies is alles razendsnel verlopen. Anders hadden we nog eens vier jaar moeten wachten op een fusie.

Werken jullie eigenlijk niet voortdurend aan de uitbreiding van jullie imperium: Open Doek is al actief in Limburg (Koersel) en West-Vlaanderen (Roeselare)?

Boonen: Nee, en het woord imperium lijkt me niet echt goed gekozen. Bij de fusie neemt Open Doek wel het personeel van Cinema Novo over en worden ook hun subsidies ingebracht in ons dossier. Ik zal allicht een dag in de week de trein naar Brugge nemen. Maar dat het om een win-winsituatie gaat, is duidelijk: we kunnen nu nog beter en meer gaan prospecteren en zo nog meer kwaliteit aanbieden. De fusie zal het festival ook landelijk meer uitstraling geven en voor een grotere persbelangstelling zorgen. We zijn bezig om nog meer fusies en overnames te realiseren om zo tot een grote organisatie te komen die op alle terreinen van de wereldfilm actief is. We krijgen ontzettend veel vragen van scholen en verenigingen die iets met films willen doen. We willen groeien naar een loket waar die organisatoren terechtkunnen.

Wat gaat die fusie nu concreet veranderen?

Brugge verschuift in 2013 zijn festival naar onze datum. Het wordt dus één festival op twee plaatsen met een volledig identiek programma. We hadden ervoor kunnen kiezen het filmfestival alleen hier in Turnhout te houden en alsmaar te laten groeien tot een exclusief evenement. Maar ook bereikbaarheid en nabijheid van een festival spelen een grote rol in het aantrekken van publiek. We willen voorlopig het lokale draagvlak in Brugge behouden.

De nieuwe digitale projectie laat ook toe alle films in te laden in Utopolis in Turnhout en door te sturen naar Brugge. Vroeger moesten we constant heen en weer met filmrollen tussen Turnhout en Brugge rijden.

Houdt zo’n schaalvergroting geen gevaar in voor de Turnhoutse roots van het festival?

In Turnhout leeft inderdaad de vrees dat ze hun festival kwijt zijn. Maar ik zeg aan iedereen: die fusie gaat niets veranderen. Het publiek mag er zelfs niets van merken. Tenzij dat alles nog beter en professioneler gaat gebeuren en dat het festival een grotere landelijke uitstraling gaat krijgen. Het festival moet met deze fusie belangrijker worden. De waarde ervan moet stijgen. De ontstaansgeschiedenis van Cinema Novo is ook dezelfde.  Ook zij zijn ontstaan uit de derdewereldbeweging. Die wortels gaan we niet verloochenen.

Komt er een nieuwe naam?

Er komt zeker een nieuwe naam, maar we hebben nog tijd tot maart 2012 om er een te vinden. De volgende festivals zijn nog gescheiden. De nieuwe naam moet én onze werking dekken én internationaal zijn. We gaan ons daarover laten adviseren. We zijn met Open Doek vandaag een kwaliteitslabel geworden in alles wat we doen. Die nieuwe naam moeten we opnieuw gaan rebranden. Dat wordt zeker een serieuze investering.

Gaan jullie voor jullie twintigste editie iets speciaals doen?

We hebben een aantal ideeën. Zo hebben we gemerkt dat het thema ‘migratie’ als de rode draad doorheen onze voorbije festivals loopt.  Daarrond zal gewerkt worden. Verder gaan we proberen een dvd-box uit te brengen met de best of van Open Doek. Maar anderzijds moet je tijdens zo’n viering niet continu achteruitkijken. We willen dit ook aangrijpen om met veel mensen na te denken over de richting die het festival moet uitgaan. Mensen kunnen tegenwoordig veel meer films bekijken via het internet en er wordt ook veel meer via blogs gecommuniceerd over film. Maar een nog belangrijkere uitdaging is de herinvulling van het begrip wereldcinema. We moeten eens goed nadenken wat de positie is van de wereldcinema in het huidige filmlandschap. Vroeger waren wereldfilms films uit Azië, Zuid-Amerika en Afrika. Maar dat is serieus aan het kantelen. Om maar één voorbeeld te geven: op dit moment vindt er een festival plaats in Zuid-Korea en daar vallen de Vlaamse films onder wereldcinema. Daar zijn wij het die het exotische inbrengen, terwijl de landen waar wij van nature mee bezig zijn - Brazilië, China, India - op dit moment allemaal groeilanden zijn. Het wereldbeeld is aan het verschuiven en de gevolgen daarvan voor de wereldcinema moeten we in de toekomst opnieuw gaan invullen. We gaan die viering van twintig jaar Open Doek dus vooral gebruiken om twintig jaar vooruit te kijken.”

Tekst: Stijn Janssen
Foto: Bart Van der Moeren