Geel: Dimpnadagen

Geel wordt zo zot als een deur. "Dat mag je van die stad verwachten," hoor ik u denken, maar dat klopt niet helemaal. Om de vijf jaar worden in de “barmhartige stede” de Dimpnadagen gehouden, en dat is allesbehalve een normale bedoening. Duizenden Gelenaars nemen er op de ene of andere manier aan deel en zeker tienduizend bezoekers slaan het massaspektakel gade. In mei is het weer zover. Geel maakt zich op voor misschien wel het grootste volksfeest dat ooit op zijn grondgebied werd georganiseerd.
In zekere zin knoopt Geel weer aan met een traditie uit het verleden. De Sint-Dimpnaommegang krijgt, na een korte afwezigheid, weer een plaats in het volksfeest dat sinds 2005 onder de overkoepelende noemer 'Dimpnadagen' wordt georganiseerd.

De Sint-Dimpnaommegang

Sinds 1900 werd de Geelse Sint-Dimpnaommegang elke 25 jaar gehouden. De laatste editie vond plaats in 1975. Toen vond men dat het tijd was om de viering een moderner jasje aan te meten. De religieuze praalstoet werd omgevormd tot een wereldlijke ommegang die elke vijf jaar werd gehouden.

In 2005 werd een nog ingrijpender vernieuwing doorgevoerd: de Sint-Dimpnaommegang kreeg een nieuwe naam: de Dimpnadagen. De ommegang zélf bleef beperkt tot een processie, maar kreeg er met GheelaMania een groots belevenisspektakel als broertje bij.

Maar vernieuwen is niet altijd verbeteren, zo bleek al snel. De ommegang werd gemist. De processie die in de plaats was gekomen, werd toch een beetje te 'mager' bevonden en mag daarom dit jaar weer uitgroeien tot een 'ommegang', die iets rijker gestoffeerd is. De ommegang is een levendige en beeldrijke evocatie van Geel. De meer dan tweeduizend figuranten (!) uit de twaalf Geelse parochies beelden legendarische taferelen uit die zich volgens de overlevering ooit in Geel hebben afgespeeld.

De legende van Dimpna komt hierbij vanzelfsprekend uitgebreid aan bod. De Sint-Dimpnaommegang is te bewonderen op zondag 16 mei.

GheelaMania

Maar de Dimpnadagen rusten niet enkel op de ommegang, maar nog op twee andere pijlers. GheelaMania is er daar één van. GheelaMania wordt dit jaar pas voor de tweede keer georganiseerd, maar het bleek bij zijn 'première' in 2005 al meteen een onmisbaar onderdeel van het stadsfeest te zijn.
GheelaMania is een uniek belevenisspektakel waaraan meer dan vierhonderd acteurs en dansers meewerken. GheelaMania brengt enkele belangrijke en/of typische taferelen uit de geschiedenis van Geel tot leven: de miserie tijdens de plunderingen door de Spanjaarden, de kermistoestanden uit de achttiende eeuw, de gastvrijheid en de vrolijkheid van het hedendaagse Geel... Alles komt aan bod, met toneel, muziek, zang en dans. In 2005, toen GheelaMania voor het eerst werd opgevoerd, woonden 10.000 toeschouwers de opvoeringen bij. Dat record kan worden verbroken. Dit jaar zijn er dertien voorstellingen gepland. Ze zijn te zien op diverse locaties in het hartje van de stad, waaronder ook het cultuurcentrum. Alle locaties zijn goed toegankelijk, overdekt en liggen op een steenworp van mekaar. Op de kalender van onze schouwburgbladzijden zie je wanneer de voorstellingen precies plaatsvinden. Tickets voor het spektakel kosten 20 euro.

Tussen de mensen

Een derde luik van het feest is de tentoonstelling 'Tussen de mensen', die een overzicht geeft van de geschiedenis van de gezinsverpleging. Het is een erg mooie en levendige expo. Hans Driesen, diensthoofd van Toerisme en Stadsanimatie, geeft uitleg: "De geschiedenis van de gezinsverpleging gaat ver terug. Maar we vonden het nodig om aan de hand van enkele getuigenissen een mooi overzicht te schetsen. We moeten dat nú doen; we moeten daar geen twintig jaar meer mee wachten. Want dan zijn de herinneringen alleen maar meer vervaagd en hebben we minder getuigenissen uit de eerste hand. De gezinsverpleging is immers geëvolueerd. De tijd dat de zogenaamde 'zot van Geel' het straatbeeld mee bepaalde, ligt al een tijd achter ons."

De feiten spreken wat dat betreft voor zich. In 1938 verbleven er 3.800 'kostgangers' in Geel, dat toen nog maar 15.000 inwoners telde. Omgerekend per woning gaf toen één huis op drie onderdak aan een kostgast. Tegenwoordig zijn er nog 350 pleeggezinnen op een totaal van 36.000 inwoners. Geschiedschrijving over de gezinsverpleging is er al vrij veel. Maar verhalen van getuigen waren er nog niet, of in elk geval veel te weinig. Met de expo 'Tussen de mensen' is dat probleem ineens de wereld uit.

Tekst: Roel Sels | Foto's: Stad Geel