Daisyboeken ook voor dyslectici

altIn veruit de meeste Kempische bibliotheken kan je vandaag zogenaamde Daisyboeken uitlenen. Daisyboeken zijn luisterboeken die oorspronkelijk voor blinden en slechtzienden ontwikkeld werden ter vervanging van de klassieke luistercassettes of brailleboeken. Maar sinds deze maand mogen ze door de bib ook uitgeleend worden aan iedereen met een leesbeperking, zoals mensen met dyslexie.
 
Het Provinciaal bibliotheekcentrum Vrieselhof voert samen met de gespecialiseerde ‘Luisterpuntbibliotheek’ al jaren actie om elke openbare bibliotheek in de provincie Antwerpen te voorzien van een collectie Daisyboeken. Sommige bibs beschikken bovendien over een luistermeubel waar je naar enkele fragmenten kan luisteren en zo kennis kan maken met de wereld van het luisterlezen. Bestaande bibliotheekgebruikers die bijvoorbeeld door ouderdomskwalen geen normaal boek meer kunnen lezen, hoeven hierdoor niet af te haken. Ze kunnen naar de lokale bib blijven gaan en daar Daisyboekenontlenen. Maar niet alleen ouderen of blinden hebben er baat bij.  Iedereen die kampt met leesstoringen of een motorische beperking zou de weg naar het Daisyaanbod moeten vinden.
 
Suiker vroeg meer uitleg aan Saskia Boets,verantwoordelijke ‘communicatie en promotie’ van Luisterpunt.
 
Vooreerst: waarom worden de boeken Daisyboeken genoemd?
 
Saskia Boets: Daisy is de wereldwijde standaard voor deze boeken. Het letterwoord staat voor ‘Digital Accessible Information System’ of in het Nederlands ‘Digitaal Toegankelijk Informatiesysteem’. 
 
Het Daisyboek is de moderne digitale versie van de traditionele luistercassette. We vermoeden dat de mogelijkheden veel uitgebreider zijn.
 
Daisy heeft zeker grote voordelen. Zo kunnen door de mp3-ondersteuning de bestanden sterk gecomprimeerd worden. Hierdoor kunnen de meeste luisterboeken op slechts één schijf. Er kan tot 23 uren luistertijd op een schijfje. De Harry Potterreeks bijvoorbeeld staat op één schijfje, terwijl dat er in de normale boekhandel  bijna tien zijn. Het systeem beschikt ook over een zeer uitgebreid geheugen. Als je een boek beluistert met een aangepaste Daisyspeler of de gratis Daisysoftware kan je bladwijzers aanbrengen, herinnert de speler zich waar je gestopt bent en kan  je de leessnelheid instellen.  Ten slotte beschikt het over een erg handig navigatiesysteem. Je kunt in het boek bladeren, pagina’s terug of verder gaan. Het geeft blinden en slechtzienden een echt boekgevoel. 
 
Kan iedereen een Daisyboek uitlenen?
 
Neen, de boeken zijn uitsluitend bedoeld voor mensen met een leesbeperking. Daisyboeken kunnen volgens de auteurswetgeving enkel door deze doelgroepen gebruikt worden. Dat zijn niet alleen blinde mensen, want ook mensen die leiden aan MS of afasie komen in aanmerking. 
 
altSinds deze maand wordt die doelgroep nog uitgebreid met kinderen die dyslexie hebben.
 
Inderdaad. Hierover werd op 21 april tijdens ‘De staat van het boek’ een overeenkomst getekend tussen de uitgevers en Luisterpunt. Deze groep kent ons nog onvoldoende; daarom plannen we een bekendmakingsactie in de scholen.  Daisyboeken kunnen een grote hulp zijn voor dyslectici. Je kunt namelijk met de Daisyspeler of -software de voorleessnelheid aanpassen zonder dat de stem vervormd wordt. Dat is erg belangrijk voor kinderen met dyslexie. Ze oefenen op die manier hun lezen en door het op een trager niveau  af te spelen, krijgen ze meer tijd om het boek goed te volgen. Vroeger werden deze kinderen gedwongen eenvoudigere boeken te lezen, onder hun intellectuele niveau. Door de tekst mee te volgen met Daisy zijn ze nu ook in staat dezelfde boeken te lezen als hun leeftijdsgenoten.
 
Wie selecteert eigenlijk welke boeken tot een Daisyboek bewerkt worden?
 
Dat gebeurt zoals in een gewone bibliotheek door een collectiedienst. En soms vinden we auteurs bereid om hun boeken in te lezen.  Die geven een meerwaarde aan de collectie. Bart Moeyaert is zijn boek, dat in mei verschijnt, al komen inspreken. Geert Van Istendael leest zijn boeken systematisch in, Guido Belcanto is volop bezig met zijn biografie. Inlezen is een tijdrovende bezigheid. De meeste boeken worden ingesproken door vrijwilligers. Ze moeten wel eerst slagen in een stemproef. 
 
Ook de klassieker ‘Ons Kookboek’ behoort tot jullie collectie.
 
Een kookboek is een ander paar mouwen. Het is zo omvangrijk dat het werd ingesproken door verschillende mensen. De eerste cd bestaat alleen maar uit de index. Blinden moeten er namelijk hun weg in weten te vinden. Op Youtube vind je trouwens een filmpje waarop je blinden ziet koken met onze Daisyversie. 
 
Jullie spelen in op de hype van kookprogramma’s?
 
Jazeker, we hebben bijvoorbeeld ook ‘Plat Préféré’ van Jeroen Meus bewerkt en ‘Mijn man is op dieet maar hij weet het niet’ van Lien Willaert . We hebben natuurlijk veel oude lezers, van wie de helft  boven de zestig is. Dat maakt dat oude schrijvers als Aster Berkhof en Ernest Claes of historische romans over de oorlog nog erg populair zijn. Bij onze jongeren is dat uiteraard Harry Potter; bij volwassenen zijn dat de boeken van Aspe, maar ook ‘Sprakeloos’ van Tom Lannoy. 
 
Biedt de collectie ook anderstalige Daisyboeken?
 
Neen, wij hebben voorlopig enkel nog maar Nederlandstalige boeken. We hebben wel een overeenkomst met onze Nederlandse collega’s waardoor een Nederlandstalige titel maar eenmaal wordt aangemaakt.  De Vlaamse boeken worden bij ons ingesproken, de Nederlandse auteurs bij hen. Dat is een flinke besparing: reken maar dat een boek in onze collectie brengen al snel vijfhonderd euro kost. We hebben vandaag al een aanbod van 17.000 titels waarvan de meeste lokale bibliotheken er een 100-tal in bruikleen hebben.
 
Op de website van Luisterpunt, kom je te weten welke boeken beschikbaar zijn  en kan je  zelfs fragmenten beluisteren:  www.luisterpuntbibliotheek.be
 
 
 
Share/Save/Bookmark

Print je mail !

 Wanneer je van ons een beves-tigingsmail krijgt dat je vrijkaarten hebt gewonnen, druk dan die mail af en neem hem mee naar de locatie waar de voor-stelling plaatsvindt.

Vermeld ook steeds je naam en adres in de mail wanneer je wil meedingen voor de vrijkaarten.

Het nieuwste nummer

 
De oudere nummers vind je in ons archief.
 

is de Kempense cultuurkrant. Een uitgave van Procart GVC. © Suiker 2009