Strip - Steven Dupré 

Steven Dupré – Antwerpenaar die in Mol woont en tekent - won dit jaar De Bronzen Adhemar, de belangrijkste stripprijs in Vlaanderen. “Zijn tekenwerk bezit universele kwaliteiten, hij heeft visie en integriteit, weet goed waar hij mee bezig is en heeft succes in het buitenland”, vond de bronzen jury. Dupré maakt al een kwarteeuw strips met eigen reeksen als ‘Wolf’, ‘Sarah en Robin’ en ‘Coma’. De jongste jaren werkte hij vooral voor het buitenland. In september verscheen het eerste deel van zijn nieuwe grote eigen project: ‘Midgard’.

Het Beste van 2011 

Apostata - Ken Broeders - De Standaard.
Ik vermeld geen apart nummer van de tot hiertoe driedelige reeks, hoewel enkel het derde deel ‘Argentoratum’ in 2011 verscheen, omdat het verhaal zich spreidt over de drie delen. En er volgen er nog. Dat is alvast iets om naar uit te kijken in 2012. Deze historische reeks over de ietwat vergeten Romeinse keizer Adrianus had al lang internationaal potten moeten breken. Ze kan immers moeiteloos naast andere reeksen als Murena en De Adelaars van Rome staan. Ken Broeders is naast een uitstekend scenarist ook een perfectionist in de uitwerking van zijn scenario’s. Waarmee ik doel op zijn geschilderde pagina’s, barstend van sfeer en meesterschap.

De trilogie ‘Misschien, Ooit en Nooit’ - Marc Legendre en Kristof Spaey - Stripgilde.
In ieder deel wordt eigenlijk hetzelfde verhaal verteld maar telkens vanuit het standpunt van een ander personage waardoor informatie die in het ene deel nog ontbrak, wordt aangevuld in het volgende, en andersom. Een ingenieuze en soms harde thriller geschreven door Marc Legendre, de enige stripauteur ooit die erin slaagde genomineerd  te worden voor een klepper van een literaire prijs, maar daarnaast ook heerlijke anarchistische flauwekul maakte met Biebel, dat fraai van functionele prentjes werd voorzien door de jonge coming man Kristof Spaey.

Jump - Charel Cambré - De Standaard
Zonder enige twijfel de sympathiekste en meest flitsende jeugdstrip van het moment, met de vinger aan de pols van wat hedendaagse kinderen zoal bezighoudt.  En nog grappig ook.

Nu al het beste van 2012

Zoals ik al zei, kijk ik in 2012 vooral uit naar Apostata 4,maar daarnaast ook naar de nieuwe Magasin Général (in tegenstelling tot wat de titel laat vermoeden, verschijnt die strip wel degelijk ook in het Nederlands) van Tripp en Loisel bij uitgeverij Casterman, een fantastisch vertelde saga over een kleine gemeenschap die bijeengehouden wordt door de kleine winkel die Marie daar uitbaat in de bossen van Montréal. Zeven delen tot op heden.  

 Film - Marc Boonen

Marc Boonen is dit jaar exact twintig jaar artistiek directeur van het Turnhoutse filmfestival Open Doek. Zijn ‘greep’ op het wereldcinemagebeuren in Vlaanderen is er sinds 2011 enkel nog maar op vergroot door de fusie van ‘zijn’ Open Doek met het Brugse festival Cinema Novo. Deze Siamese tweeling heeft voorlopig nog geen naam maar Boonen heeft er wel de algemene leiding over. 

 Het beste van  2011

Na de slow cinema vorig jaar is mij in 2011 de ‘sociale cinema’ bijgebleven. In tegenstelling tot zoveel onheilsberichten tonen deze 3 films momenten van hoop, liefde, solidariteit en betrokkenheid. Driemaal humane cinema die aan de ribben kleeft.

Les Neiges du Kilimanjaro - Robert Guédiguian
Een wonderlijk sobere maar evenzeer genereuze kroniek van solidariteit, idealisme, liefde en trouw bij een sociaal bewogen en strijdlustig echtpaar. Jean-Pierre Darroussin en Ariane Ascaride schudden met een formidabele naturel een hartveroverende vertolking uit hun mouw en maakten er een optimistische en zelfs charmante film van, waarbij een krop in de keel niet uitgesloten is.

Le Gamin au Vélo - Luc en Jean-Pierre Dardenne 
De cités van Seraing vormden het decor, een amateuracteur (Thomas Doret) speelde de hoofdrol, alle narratieve ballast werd overboord gekieperd. En toch was deze film anders: voor de eerste keer in hun carrière hebben de broers een vedette gecast (Cécile de France), was de film een stuk toegankelijker, het camerawerk minder jachtig, de toon lichter en viel er ook letterlijk meer licht binnen. De zoveelste voltreffer in het oeuvre van de Waalse broers. 

Tyrannosaur - Paddy Considine
Dit trefzekere regiedebuut van de Britse acteur Paddy Considine over een moeizame relatie tussen een drankzuchtige man en een diepgelovige vrouw was rauw, realistisch en ontroerend, oversteeg alle clichés van het genre en toonde nergens vals sentiment. 

Nu al het beste van 2012 

Ik tip graag drie films waar kunstenaars achter de camera staan: 

Shame, de nieuwste tour de force van Steve McQueen, niet de acteur maar de gelauwerde kunstenaar. Zijn tweede film bestaat uit lange, pseudodocumentaire takes en is een subliem gemaakte ‘trip’. 

The Invader: het langspeelfilmdebuut van de Belgische kunstenaar Nicolas Provost is niet het zoveelste sentimentele portret van de lijdende migrant. Halverwege de film schuift Provost de context naar de achtergrond en krijgen we iets helemaal anders.

Once Upon a Time in Anatolia van de Turkse fotograaf Nuri Bilge Ceylan is een lang, verstild, poëtisch, bijna hypnotiserend portret van harde mannen in een ongenaakbaar landschap met verbluffende fotografie.

Tentoonstellingen - Guy Van Bossche 

Kunstenaar Guy Van Bossche (Mortsel 1952) behoort tot de generatie van o.a. Luc Tuymans, Marc Vanderleenen en Bert De Beul die vanaf de jaren 1980 de mogelijkheid van een geschilderde weergave van de werkelijkheid aftast. Zijn werk werd geëxposeerd  in binnen- en buitenland, maar hij treedt ook zelf op als curator, zoals in 2011 bij de wonderlijke tentoonstelling ‘We are the only artists in the village’. Van Bossche was jarenlang leraar aan de academie voor beeldende kunsten van Mol.

Het beste van  2011

John Constable 1776-1837: De wolkenschilder - Museum voor Schone Kunsten (MSK), Gent
In een samenleving die een visuele oververzadiging beleeft, veroorzaakt door een onmisbare digitale wolk, vormen de turbulente stilstaande wolken van Constable een rust, een onrustgevende ervaring. Fantastische tentoonstelling.

Munch Edvard 1853-1944 - Centre Pompidou, Parijs
Een modern existentieel oog sleept je mee in een scenografie van liefde, depressie, angst en dood. Ontmanteld (schreeuw) met tekeningen, schilderijen, cinema, foto en theater.

Francis Allys - Wiels, Brussel
Een lichtheid die tonnen weegt. Paradox of praxis. Een sociale allegorie van 9 uur lang. 
When faith moves mountains. De paraderende ‘Pauw’ als een vaststelling op de arrogantie van de kunstwereld. Zinloze handelingen die het verschil maken.

Nu al het beste van 2012

What is Documenta 13 about met artistic director Carolyn Cristov Bakargiev 

Het notitieboekje is zowat de metafoor van deze editie. Spannend is de lijst van de deelnemende kunstenaars die kort voor de start wordt bekendgemaakt. En de deelnemende kunstenaars zijn? 

 Theater - Griet Op de Beeck

Griet Op de Beeck is cultuurjournaliste voor dagblad De Morgen en afkomstig uit Oud-Turnhout.  Dat laatste inspireerde haar tot de volgende bespiegeling in een van haar wekelijkse columns:  “Bloed kruipt waar het niet gaan kan. Maar een groot cadeau was het niet, geboren worden in een Kempisch dorp. Eén bibliotheek, op de eerste verdieping van een huisje, in een paar kamers die roken naar oude mensen en dingen die voorbijgaan. Eén feestzaal waar vrijwilligers weleens poppenkast kwamen spelen voor schoolkinderen die niet beter wisten. (…)”

 Het beste van 2011

Yesterday -  Malpertuis
Yesterday (or how we felt about the rumour) van regisseur Piet Arfeuille en cineaste Nathalie Teirlinck is een theatervoorstelling als een film, die mijn verbeelding prikkelt, mijn hart raakt en mijn kop in gang zet. Met dank aan consequente stijlkeuzes, een strak concept, hoogst eigen verbeelding, humor en zwaarte, en veel zinderende traagheid. Gedurfd schot in de roos. 

De gehangenen - LOD
Met muziek van Jan Kuijcken voor een strijkersensemble, met stukken tekst in het Latijn, met een magistraal scènebeeld, met prikkelende dialoogjes tussen een man en een vrouw maakte Josse De Pauw een prachtige, verstilde voorstelling over de kracht van de vrijheid van mening, van denken, van uitdrukken. Van indvidu tegen gemeenschap. Ontroering ten top, vond ik. 

ROOD – De Koe
ROOD van Peter Van den Eede, Natali Broodts en Willem De Wolf is grappig en scherp, slim en prikkelend, vormelijk interessant. Een reflectie over deze tijd om je tegenover te verhouden. Een ode aan het theater dat toch in de eerste plaats de speeltuin blijft van sterke spelers. Een avond vol beelden, zinnetjes en gedachten om mee te nemen, de nacht in. En dat overkomt mij niet alle dagen. 

 Nu al het beste van 2012 

C(H)URS – Les Ballets C de la B
Alain Platel maakt op vraag van Gerard Mortier zijn meest grootschalige project tot nu toe. Met tien dansers en het gigantische koor en orkest van Teatro Real in Madrid onderzoekt hij op muziek van Verdi hoe gevaarlijk schoon een groep kan zijn. Alain Platel is sowieso een maker die de voorbije seizoenen duizelingwekkend prachtige producties heeft afgeleverd.  Kijken wat dit wordt.

CD's & concerten - Joris Lenaerts

Radioman Joris Lenaerts uit Arendonk heeft op korte tijd een vaste stek veroverd bij Studio Brussel. Nog voor hij was afgestudeerd aan de radioschool van het Brusselse Rits mocht hij op StuBru al het zondagse sportprogramma ‘Super Sunday’ presenteren. Vandaag zorgt Joris op zaterdagavond met zijn programma De Maxx voor pré ambiance alvorens het weekeinde van start gaat. Joris maakte twee lijstjes: de beste muziekschijven en dito popconcerten. 

Beste CD's van 2011

SBTRKT - SBTRKT
2011 is officieel het jaar van de dubstep. Zo populair dat er nu zelfs al gesproken wordt over 'postdubstep'. Lelijke term voor hetgeen onder anderen James Blake, Jamie Woon en ook de fantastische SBTRKT maken. Elektronische muziek met een hele hoop invloeden, altijd met een donkere ondertoon en, natuurlijk, een diepe bas. SBTRKT bracht in 2011 zijn titelloze debuut-cd uit. Mooi gemaakt, fijne songs met allemaal een heel frisse sound. Misschien niet dé beste plaat van 2011, maar wel een van de belangrijkste.

The Vaccines - What Did You Except From The Vaccines?
Extreem hippe band uit Londen.  Er was al een enorme hype rond de band vooraleer hun eerste album werd uitgebracht. In veel gevallen loopt het dan compleet fout, niet bij The Vaccines. Album dat gedaan is voor je het doorhebt (ook omdat het hoop en al maar een halfuur duurt), goede songs, lekkere riffs en een heel warme 60's-gitaarsound. Het openingsnummer Wreckin' Bar (Ra Ra Ra) is het beste 'bierdrink-anthem' in jaren!

Wilco - The Whole Love
In mijn (jonge) muziekleven de beste liveband die ik al gezien heb. Hun cd's durven soms wel eens tegenvallen, al is dat zwaar overdreven.  Het is live gewoon zo sterk dat je dat nooit op een cd kan evenaren. Ze hebben in 2011 sinds lang een nieuw album uitgebracht. Bijna belachelijk simpele country/rocksongs, maar stuk voor stuk supernummers. Mooiste voorbeeld daarvan op de nieuwe plaat is 'I Might' !

 Nu al de beste CD van 2012 

The XX
The XX maakten het mooiste album van 2010 en gaven daarna op Pukkelpop ook een van de beste optredens van dat jaar. Beatmaker Jamie XX remixte het album van de ondertussen gestorven Gil Scott-Heron. In 2012 zouden ze met een nieuw album komen.  Spannend!

Beste concerten van 2011

Odd Future Wolf Gang Kill Them All (OFWGKTA)  - La Chocolaterie, Molenbeek
Als opener van Rock Werchter waarschijnlijk het slechtste optreden van 2011.  Twee maanden daarvoor in de Chocolaterie in Molenbeek een van de meest crazy optredens aller tijden. OFWGKTA maakt hiphop, simpele industriële beats met zware raps. We zijn wel wat 'bitches' en dergelijke gewend, maar rappers als 50 Cent zijn sissy's tegen Tyler The Creator, Hodgy Beats, Earl Sweatshirt, enz... De setting was perfect : oude, brakke chocoladefabriek in hartje Molenbeek waar nog geen 300 man binnen kon. Wat volgde was een uur pure agressie, luidsprekers die bijna tegen de grond gingen, al de leden van OFWGKTA in het publiek en nog wat onheilige taferelen. Odd Future Wolf Gang Kill Them All = SWAG.

Elbow  -  Lotto Arena, Antwerpen
Er wordt heel wat geklaagd over het geluid in de grote concertzalen in ons land. Volledig terecht, maar als je zo'n goede band bent als Elbow maakt dat eigenlijk niets uit. Met hun niet voor de hand liggende en meestal zelfs iets té trage nummers geen evidentie om zo'n grote zaal twee uur te boeien. Elbow is een band die je wil doodknuffelen en nooit meer wil loslaten.

Grinderman -  Rock Werchter
Echte Grindermen hebben een snor (of toch op zijn minst een baard), zei Nick Cave toen hij begon met Grinderman. Iets was de band ook wel omschrijft. Een hoop behaarde wilden die een uur lang een wervelwind aan lawaai laten passeren. Neem daar nog bij dat Nick Cave waarschijnlijk de meest charismatische frontman aller tijden is en dan weet je dat Grinderman live àltijd fantastisch is. 

Nu al het beste concert van 2012 

Wilco -  AB, Brussel
Zoals ik al zei: ik vind Wilco een van de beste livebands aller tijden. De beste liveband in ons land, in de beste concertzaal : dat mag ik niet missen!

Boeken - Anna Luyten 

Anna Luyten (1963) – geboren in Mol - is journaliste, filosofe, literatuur- en theaterwetenschapper. Als freelancejournaliste schreef ze veelal sociaal bewogen reisverslagen voor o.m. voor De Morgen, De Standaard, Knack, Humo en Vrij Nederland. Voor Canvas interviewde Anna Luyten tal van grote namen uit de kunstwereld voor programma’s als Spraakmakers en Goudvis. Van 2000 tot 2006 was ze juryvoorzitter voor de literaire prijs De Gouden Uil. Ze schrijft ook teksten voor het theater. 

Het beste van  2011

 Jennifer Egan -Bezoek van de knokploeg-  De Arbeiderspers
Virtuoos geschreven roman over hoe de tijd mensen kan veranderen en achtervolgen. Een spel met de tijd ook, vernieuwend in vorm. De tot nu toe vrij onbekende, Amerikaanse schrijfster Jennifer Egan won met dit boek dit jaar de Pulitzer Prize. Ze beschrijft met een scherpte en ironie hoe verschillende personages wier levens elkaar kruisen, omgaan met hun verleden en hun verwachtingen. Ze beschrijft met een groot inlevingsvermogen hun ontgoochelingen en hoe ze daarmee trachten weg te komen. Van punkbestaan naar het zoeken van een eigen plek in een villawijk, van ambitie tot opportunisme. Niemand ontkomt in deze prachtige roman aan de tand des tijds.

Erik Vlaminck -Brandlucht- Wereldbibliotheek
Een roman over het vertrek uit het nest om in Canada werk te vinden, maar evengoed een schitterende evocatie van het Kempische leven. Het is een bittere familieroman met veel humor. Vlaminck is een grootmeester in het schilderen van taal in al zijn kleuren, een stilist die zijn personages vorm geeft door de manier waarop zij spreken. Alleen al voor de monoloog van Gaston, de man die begeesterd is door zijn duiven, is dit boek iets om voor altijd in huis te halen: "Als Die-van-ons voor mij begraven zou worden dan zou ik, als mijn beurt gekomen zou zijn, de Klein-van-daar op mijn doodsbrief durven zetten. Dat heb ik dikwijls gedacht. Ze zouden in dat geval hier in Oevel en in Geel grote ogen opzetten. Het interesseert me niet."

 A.F.Th van der Heijden -Tonio- De Bezige Bij
Een requiemroman. Tonio, de 21-jarige, enige zoon van de schrijver van der Heijden kwam in 2010 in het centrum van Amsterdam om bij een verkeersongeval. Hij reed met zijn fiets door de stad en werd opgeschept door een auto. In dit boek bouwt de schrijver een monument voor zijn zoon. Hij haalt alle herinneringen boven, al zijn twijfels over de zin van het bestaan. Dit boek is een gevecht tegen het verlies, met de beste wapens die van der Heijden heeft: zijn magistrale taal en schrijfstijl. Hij wil zijn zoon bewaren in woorden en daardoor laat hij zijn verdriet als vader die kinderloos op de wereld achterblijft des te dieper snijden. Zelden zo'n ontroerende en rauwe zoektocht naar de zin van het bestaan gelezen.

Nu al het beste van 2012

Het verzamelde werk van Gogol

Architectuur - Bjorn Houttekier 

Bjorn Houttekier is medeoprichter van het architectuurbureau DOOSatelier en werkt daarnaast samen met architect-studiegenoot Rien Rossey. Hij studeerde film en vervolgens architectuur en liep stage bij TEEMA architecten en Lhoas&Lhoas architectes. Sinds een drietal jaar schrijft hij regelmatig over architectuur voor A+, Archined en Suiker. Onlangs werd hij lid van de Beoordelingscommissie Architectuur & Vormgeving van de Vlaamse Gemeenschap. Af en toe zetelt hij in een architectuurjury. Hij werd geboren in Tielt en woont in Brussel. 

Het beste van  2011

De kernreactors -  Fukushima

Een anonieme kubus waar de onderwereld in huist: dat is een kernreactor. Die van Fukushima ziet er aandoenlijk uit, getooid in goedkope pannetjes die een soort wolken- of waterpatroon -afhankelijk vanwaar men kijkt- suggereren. Zo'n kernreactor is een opeenstapeling van betonnen schelpen waar uiteindelijk een jasje rond moet, hier lichtblauw gekleurd om het logge geheel wat op te leuken. Nu het geraamte is gebarsten, komt er net als in Tsjernobyl een sarcofaag omheen. Het is architectuur van de zelfoverschatting. Een gebouw dat duizenden jaren intact moet blijven en binnenin kookt.

 'Dune House' - Jarmund/Vigsnæs en Mole architecten

Het is een edel streven om het volk te willen opvoeden. Zeker bij architectuur is het moeilijk om mensen wijs te maken wat ze goed moeten vinden of niet. Veel hangt af van de locatie (verkaveling of chalet met uitzicht op de Matterhorn), de binnenruimte (koterij of de Spiegelzaal van Versailles) en de aankleding (bankstel van Ikea of designmeubilair). Toch wil de populaire filosoof Alain de Botton een poging wagen. Hij startte het project 'Living Architecture' waarbij mensen op vakantie kunnen in een verrassende hedendaagse woning op een bijzondere locatie. Thuiskomen wordt ineens wel minder leuk...

 Metropol Parasol in Sevilla

Architect Jürgen Mayer staat bekend om zijn dure, maar vaak ook wat pompeuze en onpersoonlijke gebouwen. In het centrum van Sevilla vond hij niettemin mooi de balans tussen een indrukwekkend gebaar en de warmte van een stedelijke overkapping. Een grote structuur van in elkaar vertande houten lamellen overdekt een plein met daarop een sokkel waarin allerlei functies steken: een groentemarkt, restaurants en bars. Boven op de enorme parasol hangt een terras vanwaar men de stad kan overschouwen. Simpelweg een charmante houten wolk die deze middeleeuwse stad terug pit geeft.

Nu al het beste van 2012

Emile Braunplein en Stadshal

De binnenstad van Gent wordt grondig aangepakt. Aan de achterkant van de kathedraal zullen Paul Robbrecht en Hilde Daem de bestaande open ruimte herinrichten. De architecten behoren tot de gevestigde orde in België en worden alom gerespecteerd: ze ontwierpen het Concertgebouw in Brugge en zoeken altijd met veel gevoel naar passende oplossingen. Deze suggestie voor Gent heeft een grote beeldende kracht. Een houten overkapping - de 'Stadshal' - zweeft boven een licht verzonken plein met brasserie en fietsenstalling, en kreeg het uitzicht van een middeleeuws bouwwerk.